Prof.dr.
Marli Huijer is a philosopher (MA) and medical doctor (MD), PhD
Postdoctoral researcher, section of Practical Philosophy and professor
in Gender and Biomedical Sciences (Opzij-chair).
Verloren
liefde?
Een artistiek perspectief op tijd en reproductieve genetica
Nieuwe kennis en technologieën op het gebied van de genetica en voortplanting brengen ook veranderingen in tijd tot stand. Omdat tijd een belangrijk ordenend principe is in het individuele en sociale leven, moeten deze tijdsveranderingen gesynchroniseerd worden met bestaande tijden. De tijdsfricties die dat bij het individu of in de samenleving teweegbrengt, blijven vaak onzichtbaar. Kunst kan een medium zijn om veranderingen in tijd, en daarmee in de ordening van het individuele en maatschappelijke leven, zichtbaar te maken. Aan de hand van de installatie Lost love 2000 van de Britse kunstenaar Damien Hirst wordt ingegaan op de tijdsveranderingen die de prenatale genetische diagnostiek introduceert. Zijn die veranderingen zodanig dat de liefde voor het leven, met alle imperfectie van dien, verloren gaat?
Prof.dr. Marli Huijer, filosoof-arts, is als senior-onderzoeker verbonden aan de Faculteit der Wijsbegeerte, Rijksuniversiteit Groningen. Tevens is zij bijzonder hoogleraar Gender en Biomedisch/gezondheidswetenschappelijk Onderzoek aan de Universiteit Maastricht. Haar onderzoek richt zich op de vraag welke soorten tijd zijn ingebed in DNA-technologieën, en wat de impact van deze tijden is op de tijdsordening van het individuele en maatschappelijke leven. Eerder verrichtte zij onderzoek naar de vraag hoe vrouwen (en burgers in het algemeen) betrokken kunnen zijn bij en stem kunnen hebben in het ontwerp van nieuwe richtingen in de geneeskunde en de biologie. Dit heeft o.a. geresulteerd in het boek Factor XX. Vrouwen, eicellen en genen, Boom Amsterdam, 2004. Sinds 1999 is zij voorzitter van Stichting Grensgevallen, die interacties tussen kunst, wetenschap en cultuur bevordert.
Main
research interest
philosophy and medical technologies; time; gender; medical ethics; art
Research
topics
- Genomics and the construction of time (2003-2006), funded by the
Netherlands Organization for Scientific Research (NWO)
- Democracy, gender and biotechnology (University of Maastricht,
2002-2005)
- Democracy, citizenship and the start of the Human Genome Project
(2000-2003)
Other research interests: ethics as an aesthetics of
existence, the work of Foucault, palliative care, teaching medical ethics.
relevante
links:
genderdiversiteit
www.philos.rug
stichtinggrensgevallen
Marli Huijer lectured and participated in the debate on Saturday October
8th.
samenvatting
lezing:
Damien Hirst opent een ander perspectief op de biomedische toepassing
met Lost love 2000. Dit werk kan gelezen worden als een kritiek op de
biomedische wetenschap. Marli Huijer heeft dit werk uitgekozen omdat het
verschillende tijdsopvattingen toont. Onze cultuur veronderstelt een lineaire
tijdsopvatting (verleden - heden - toekomst). De huidige biomedische wetenschap
introduceert echter een toekomst die in het heden aanwezig is (vandaag
ingrijpen is nodig om ziekte in de toekomst te voorkomen). In Lost love
wijst Hirst op de keerzijde van het visualiseren van de foetus. Er spreekt
een angst uit voor een toekomst waarin alles zichtbaar is en wat niet
voldoet wordt vroegtijdig geëlimineerd (prenatale diagnostiek). Door
een echo weten we eerder het geslacht dan dat we het kunnen zien bij de
geboorte. DNA is een drager van informatie die pas over vijftig jaar tot
uitdrukking komt, maar nu al aanwezig wordt gesteld. Dit is de tragiek
van de voorspellende geneeskunde, die belooft ons ellende te besparen
maar allerlei potentiële ziektes in het heden present stelt. Het
horloge verwijst naar lineaire tijd, de koffiemok naar cyclische tijd
en de computer naar real-time (echo’s). Door deze verschillende
tijdsopvattingen in Lost love worden we bewust van het concept veelheid
van tijd. Ook in de moleculaire biologie zien we een erkenning voor de
veelheid aan tijden ontstaan. De relatie tussen DNA en organisme is niet
alleen lineair, maar wordt ook beïnvloed door omgevingsfactoren en
is dus niet compleet voorspelbaar. Hirst brengt met dit werk een ander
perspectief doordat het over veel meer gaat dan alleen de angstgevoelens
of onvrede jegens de biomedische wetenschap.
