1.
Het tragische van schoonheid
Bepaalde ziektes en (aangeboren) afwijkingen zullen in de toekomst niet
meer voor hoeven komen. De opvattingen over wat lelijk, ongewenst en mismaakt
is zullen veranderen. Klonen gaat over het verzamelen van de perfecte
eigenschappen, het beste DNA en zal uiteindelijk resulteren in een nieuwe,
veel hogere standaardnorm van schoonheid en gezondheid. Maar hierin lijkt
tevens een tragedie besloten te liggen. De tragiek is dat we in feite
niet alleen afwijkingen zoals aangeboren misvormingen zullen voorkomen,
maar tegelijkertijd ook een te grote neus niet meer accepteren. Door het
wegnemen van de elementen die wij lelijk en ongewenst beschouwen zullen
onze esthetische opvattingen drastisch wijzigen. Het is de combinatie
van schoonheid en het tragische dat kunstenaars aantrekken en gebruiken
in hun werk. Voor veel kunstenaars is juist het lelijke een bron van inspiratie,
de afwijking wat iets interessant en uiteindelijk zelfs weer ‘mooi’
maakt.
2.
Wie is mijn vader, wie is mijn moeder?
Wat is de betekenis van familie en opvoeding voor de gekloonde mens? Hoe
zien de seksuele omgangsvormen eruit wanneer zaadcellen overbodig zijn
en eicellen worden leeggemaakt voor gebruik? Is er nog wel voortplantingsdrang
als iedereen steriel is? De ontwikkelingen van zaaddonoren, eiceldonoren,
wensmoeders, draagmoeders en IVF kunnen worden opgevat als een tussenstap
richting het klonen. Het verlegt grenzen en maakt het voor mensen mogelijk
zich op een ‘onnatuurlijke’ wijze toch voort te planten en
gaat over ethische standpunten zoals het recht om voort te planten. Is
familie te definiëren in termen van DNA? Hoe is het om totaal niet
te weten wie je biologische ouders zijn? Als mensen gekloond worden, wie
bepaalt dan wie er gekloond wordt, wat de standaard is? Hoe worden deze
gekloonde kinderen gemaakt, kan dat uiteindelijk ook buiten het lichaam
van een vrouw?
3.
Am I my twin?
Waarom zijn wij gefascineerd door ons spiegelbeeld en er tegelijkertijd
bang voor? Het idee van een dubbelganger als voorloper van de heftige
emoties die het klonen van mensen oproepen. Betekent klonen grote groepen
identieke mensen, zowel uiterlijk als genetisch identiek? De impact is
te vergelijken met een leger of een kostschool, grote mate van uniformiteit,
oncontroleerbare groepsdynamiek en onderdrukking of zelfs eliminatie van
wat afwijkend is. Hoe realistisch zijn fysiek identieke klonen eigenlijk?
Bij het klonen van huisdieren bleken de eerste gekloonde poezen een heel
ander vachtpatroon dan de originele poes te hebben gekregen. Jonge kinderen
maken nog geen onderscheid tussen fantasie, droom en realiteit. Een ‘imaginary
friend’ kan heel overtuigend zijn. Hoe denken kinderen over klonen?,
niet gehinderd door sociale conventies.
4.
Art as knowledge
Een andere benadering van samenwerking tussen kunstenaars en wetenschappers.
Naast de mogelijkheden die kunst biedt omtrent beeldvorming, kan zij ook
(opnieuw) gewaardeerd worden vanwege de meer holistische of alchemische
zienswijze. Een benadering die binnen de wetenschap minder geoorloofd
is dan binnen de kunst.
5.
De verhouding tussen kunst en genomics: is er een toenadering mogelijk?
|