installaties en objecten van mensenhaar
Een belangrijk thema binnen mijn werk is de verwondering over het leven van de mens. Centraal staat de levenscyclus: van de geboorte ‘de onschuld’, tot de groei naar volwassenheid ‘de schuld’. Hierin worden de begrippen beïnvloeding en bewustwording benadrukt. Ik kies voor mensenhaar vanwege de symbolische betekenis; aantrekkingskracht, schoonheid, kracht, gezondheid, maar gescheiden van de mens keren al deze factoren om, het is dan afstotelijk en dood. Mensenhaar is hyperindividueel materiaal, wat ik tot vilt verwerk of tot draden spin, het materiaal voor mijn beelden.
Dat haar geen dood materiaal is besef ik steeds vaker. Het is een belangrijke graadmeter. Het geeft direct weer hoe wij ons voelen, zowel geestelijk als lichamelijk. Maar haar is meer dan dat. Elke haar draagt onze persoonlijke ‘genetische afbeelding’. Mijn eerdere werken gingen over de emotionele waarde van ons haar. De laatste werken gaan over het haar op zich gekoppeld aan onze identiteit, over onze genen/DNA en de manipulatie hiervan. Deze werken gaan over de kwetsbaarheid van de mens. Ze zijn een verwijzing naar pogingen om de mens te reconstrueren, verbeteren en manipuleren; de zoektocht naar eeuwige schoonheid en gezondheid.
Werkproject
kloone4000:
Onderzoek naar reacties op het werken met menselijk materiaal.
Door
middel van een advertentie op Marktplaats, de buurtkrant en aanvragen
via kapsalons in de directe omgeving van Retort, heb ik mensen opgeroepen
om mij hun haar toe te sturen of liever nog, om dit persoonlijk bij mij
in Retort te brengen.
Ik heb tijdens deze werkperiode onderzocht wat mijn werk, materiaalkeuze
en werkwijze bij mensen losmaakt. Sinds jaren krijg ik het haar via mijn
kapper. De meeste klanten zullen niet op de hoogte zijn van wat er met
hun afgeknipte haar gebeurt. Normaal gesproken wordt bij de kapper het
afgeknipte haar weggegooid. Eigenlijk weet ik niet precies wat men er
persoonlijk van vindt dat ik hun haar gebruik om te verwerken tot een
kunstwerk. Ik ken alleen de reacties op mijn werk wanneer het geëxposeerd
wordt. Deze zijn heel verschillend. Dit project is een goede gelegenheid
om zelf uit mijn veilige ‘laboratorium’ te komen en dit onderzoek
te doen. Er zijn genoeg maatschappelijke discussies over het bijhouden
van DNA databases en ik vraag mij af of men beseft dat iedere haar een
DNA patroon bevat.
WERK:
DNA-Baby prototype No.1
De ‘ontworpen’ mens als toekomstbeeld.
Van de haren werden strengen gesponnen waarvan een beeld gehaakt werd.
Het beeld stelt een baby voor, deze wordt letterlijk gevormd door de gesponnen
strengen DNA.
De biochemische industrie en onderzoek zijn niet meer uit onze maatschappij weg te denken. Al onze grondstoffen en voedingsmiddelen zijn inmiddels al veredeld en gemanipuleerd, hetgeen we doodnormaal vinden. Maar als we het over het manipuleren van levende have (mens & dier) hebben, komt ons gevoel in opstand. Het is niet te voorspellen wat de gevolgen zullen zijn van manipuleren, veredelen of klonen.
Ik was een dag per week (zaterdag) aanwezig in Retort, om daar ter plekke, met het verzamelde haar, een nieuw werk te creëren.
Chrystl Rijkeboer woont en werkt in Haarlem. Zij studeerde aan de Willem de Kooning academie in Rotterdam. Haar werk is te zien geweest in oa. Haarlem, Den Haag, Rotterdam en in het buitenland: Barcelona, Hawaii, Denver, Ottawa en Toronto.
website: www.rijkeboer.com
